|
|
|
|
|
|---|---|---|---|
| 1201 | करजोरी | ना. | (उदा. - मेरो करजोरी बिन्तीले उनलाई कसो नरिझाउला ! )। |
| 1202 | करजोरी | ना. | करजोरी बिन्ती - ना. करजोरी। |
| 1203 | करण | ना. | १. व्याकरणमा, तृतीया विभक्तिद्वारा प्रतिनिधित्व हुने कारक | |
| 1204 | करण | ना. | २. क्रियापदमा निषेध, अभाव आदिका विरुद्ध विधि, भाव आदि बुझाउने प्रत्यय वा सो प्रत्ययसम्बन्धी प्रणाली। |
| 1205 | करण | ना. | (उदा.- म जान्नँ, तिमी नखाऊ आदिका विरुद्ध म जान्छु, तिमी खाऊ आदि)। |
| 1206 | करण | ना. | ३. ज्योतिषशास्त्रमा बब, बालव, कौलब, तैतिल, गर, बणिज, विष्टि आदि उभयपक्ष (शुक्लपक्ष र कृष्णपक्ष) का सात र शकुनी चतुष्पाद तथा नाग गरी केवल कृष्णपक्षका तीन अ कृष्णपक्षमा आरम्भ भएर शुक्लपक्षको प्रतिपदाको थालनीको भागलाई भेट्ने किस्तुघ्न गरी सङ्ख्यामा एघार पुग्ने एक ज्योतिषशास्त्रीय स्थापना जो पञ्चाङ्ग (पात्रो) का पाँच अङ्ग (तिथि, वार, नक्षत्र, योग, करण ) मध्ये एक ठहरिन्छ र प्रत्येक तिथिमा दुई सङ्ख्याका दरले पर्दै तिथिक्रमका साथै अघि बढ्दै जान्छ। |
| 1207 | करण | ना. | ४. लिच्छविकालीन अड्डाभित्र पर्ने कुनै एक फाँट वा विभाग | |
| 1208 | करणी | ना. | गणितमा वर्गमूल जनाउने चिह्न (वा) करणी अङ्क- ना. गणितको वर्गमूलको हिसाबमा शेष नरहने अङ्क (जस्तै- ४, ५, १६, २५ आदि।)। |
| 1209 | करणी, | मैथुन, सम्भोग करनी। | |
| 1210 | करणीय | वि . | गर्न योग्य; गर्नुपर्ने, गर्न हुने, गर्न सकिने। |
| 1211 | करण्ड | ना. | १. बाँस वा बाँस जातिका चोयाबाट तयार भएको झुन्ड्याएर हिँड्न मिल्ने ढक्कीविशेष; कणाली; उभिन्डोदार पेटारो वा टोकरी। |
| 1212 | करण्ड | ना. | २. माहुरीको चाको। |
| 1213 | करतल | ना. | हातको हथुङ्गा र नङका माझको उत्तानो भाग हत्केलो। |
| 1214 | करतल ध्वनि | ना. | दुई हत्केला ठटाएर स्वागत, प्रशंसा, निन्दा, उपहास आदि जनाउन निकालिने ध्वनि, थपडी, ताली। |
| 1215 | करताल | ना. | १. हे. करतल ध्वनि। |
| 1216 | करताल | ना. | २. दुई काठका टुक्रा औंलाका कापले च्यापेर ध्वनि उत्पन्न हुने गरी प्रायः धार्मिक कार्यमा बजाइने एक बाजा; कठताल; करताली। |
| 1217 | करताली | ना. | १ करताल। |
| 1218 | करताली | ना. | २. करतल ध्वनि। |
| 1219 | करतुत | ना. | हे. कर्तु। |
| 1220 | करद | ना. | कर तिर्ने कर दिने (व्यक्ति, राष्ट्र आदि)। |
| 1221 | करदाता | ना. | १. कर तिर्ने संस्था वा व्यक्ति। |
| 1222 | करदाता | ना. | वि. २. करद। |
| 1223 | कर निर्धारण | ना. | सरोकारवाला कार्यालय वा संस्थाले कर असुलसम्बन्धी नीति एवं नियमहरूको निर्धारण गर्ने वा सोअनुसार लाग्ने कर तोक्ने काम। |
| 1224 | करनी | ना. | १. बलात्कारका साथमा गरिने गैरकानुनी सम्भोग। |
| 1225 | करनी | ना. | २. सम्भोग; मैथुन (प्रायः अविवाहितहरूका बिच )। |
| 1226 | करनी | ना. | ३. कुकर्तव्य, कर्तुत, षड्यन्त्र; खराब निय। |
| 1227 | करन्यास | ना. | जप अथवा पाठका क्रममा शरीरका अङ्गहरूलाई बीजमन्त्र ( नमः, फट् आदि) का उच्चारणका साथमा छोएर गरिने क्रिया; अङ्गन्यास; पूर्णन्यास वा न्यासका शाखाको रूपमा हातलाई मात्र छोएर गरिने एक विधि, जसमा पहिले चोर औँलाले बुढी औंलालाई छोएर र त्यसपछि बुढी औँलाले अरू औंलालाई छोएर तत्तत् अङ्गमा इष्टदेवलाई आवाहन गरिन्छ। |
| 1228 | करपात्री | ना. | १. भोजन वा जलपान आदि गर्दा, थाल, गिलास आदि भाँडाको साटो पसर वा अँजुली व्यवहार गर्ने (व्यक्ति)। |
| 1229 | करपात्री | ना. | ना. २. भारतीय साधुसन्तहरूको एक सम्प्रदाय वा त्यसको अनुयायी। |
| 1230 | करपाद | ना. | वास्तुकला वा मूर्तिकलामा प्रचलन हुने छ मात्रा वा छ अङ्गुल बराबरको नाप। |
| 1231 | करबल | ना. | १. जबरजस्तीसहितको व्यवहार, इच्छाका विरुद्ध कसैलाई काममा लगाउने क्रिया वा प्रक्रिया करकाप, बलजफती; जबरजस्ती। |
| 1232 | करबल | ना. | २. अन्याय, थिचोमिचो अत्याचार | |
| 1233 | करबाल | ना. | हातले हान्ने हतियार (खड्ग, तरबार वा खुकुरी। |
| 1234 | करबिरे | ना. | करौंते झारसँग मिल्दोजुल्दो एक कार। |
| 1235 | करम | ना. | १. हातको हत्केलाको उल्टो भाग, हत्केलाको पृष्ठभाग, हुँडुलो। |
| 1236 | करम | ना. | २. हात्तीको सुँड वा बच्चो। |
| 1237 | करम | ना. | ३. उँटको बच्चो। |
| 1238 | कर भुक्तानी | ना. | कर तिर्ने काम, करको तिरोभरो। |
| 1239 | करमोरु | वि . | करभ (हात्तीको सुँड झैं सलक्क परेको तिघ्रा भएकी (स्त्री)। |
| 1240 | करम | ना. | गर्मी प्रदेशमा पोखरी वा तलाउमा उम्रने, सखरखण्डको जस्तो पात, खोक्रो डाँठ र सेतो फूल हुने एक साग, करमी। |
| 1241 | करम | ना. | २. पहेँलो काठ हुने एक वृक्ष, कर्मा। |
| 1242 | करमपात्रो | ना. | हे. कर्मपात्रो। |
| 1243 | करमाला | ना. | जपमन्त्र आदिको सङ्ख्या गन्ने क्रममा स्फटिक, तुलसी वा रुद्राक्षका मालाको साटो औँलाका हत्केलातिरका जोर्नीका रेखालाई गन्ने कामको आधार मान्दा तिनका निम्ति प्रयुक्त हुने सामूहिक संज्ञा। |
| 1244 | करमाली | १. वि. करमालाका आधारमा जप आदि गर्ने (व्यक्ति)। | |
| 1245 | करमाली | २. आफ्ना किरणलाई स्वयं आफैँले मालाका रूपमा धारण गर्ने एक देवता, सूर्यनारायण। | |
| 1246 | करमाली | ३. सूर्य। | |
| 1247 | करमी | ना. | हे. करम | |
| 1248 | करयुगल | ना. | १. अभिन्न रूपमा दुई हातलाई जनाउने साझे संज्ञा। |
| 1249 | करयुगल | ना. | २. जम्लाहात; करजोरी। |
| 1250 | करयोग्य मूल्य | ना. | कर कार्यालयले मिनाहा गरेको करमुक्त मूल्यभन्दा बढी मूल्य; कर लाग्ने चाहिँ मूल्य (घर, जग्गा आदिको)। |